🏺Ανακαλύπτοντας την τέχνη της Αρχαίας Ελλάδας στην τάξη μας!🤎

 Πόσο ωραία περάσαμε στην τάξη μας εξερευνώντας την τέχνη της Αρχαίας Ελλάδας! Μέσα από τρεις διασκεδαστικές και δημιουργικές δραστηριότητες μάθαμε πολλά για την αγγειογραφία, την αρχιτεκτονική και… το πώς γίνονται οι ανασκαφές! Ας σας πω λίγο τι κάναμε και τι ωραία πράγματα έμαθαν τα παιδιά...

1. Αγγειογραφία: Ζωγραφίζοντας όπως οι Αρχαίοι 🎨

Ξεκινήσαμε με την αγγειογραφία, δηλαδή τη ζωγραφική πάνω σε αγγεία, που υπήρξε από τις σημαντικότερες τέχνες της εποχής. Μάθαμε  ότι οι αρχαίοι ζωγράφοι επέλεγαν κυρίως σκηνές από τη μυθολογία και τη ζωή των θεών για τη διακόσμηση των αγγείων τους, εφαρμόζοντας δύο κυρίως τεχνοτροπίες:

  • τη Μελανόμορφη, που ήταν και η αρχαιότερη (600-450 π.Χ), δηλαδή σκηνές με μαύρο χρώμα πάνω σε κόκκινο φόντο (το πορφυρό χρώμα του πηλού)
  • την Ερυθρόμορφη (μεταγενέστερη), όπου εδώ συμβαίνει το αντίθετο, δηλαδή έχουμε κόκκινες μορφές και στοιχεία διακόσμησης σε μαύρο φόντο. Εμείς ασχοληθήκαμε κυρίως με αυτήν. 

 Επιλέγοντας να δημιουργήσουμε λοιπόν με την ερυθρόμορφη τεχνική, εμπνευστήκαμε από το βιβλίο Το Πρώτο μου βιβλίο για την ιστορία της τέχνης: Από την προϊστορική εποχή μέχρι την ποπ αρτ (εκδόσεις Σαββάλας) και τη δραστηριότητα του αντίστοιχου κεφαλαίου, και ζωγραφίσαμε αγγεία από χαρτόνι. Στην αρχή τα χρωματίσαμε με πορτοκαλί κηρομπογιά, και έπειτα περάσαμε από πάνω μαύρη κηρομπογιά. Στη συνέχεια, με τα ξυλάκια μας για σουβλάκι, κάναμε παραδοσιακά σχέδια όπως μαιάνδρους αλλά και δικά μας ζωάκια και στολίδια, ξύνοντας την επιφάνεια που χρωματίσαμε. Ήταν πολύ διασκεδαστικό το γεγονός ότι από την μαύρη επιφάνεια «ξεπηδούσαν» σχεδιάκια κοκκινωπά! 



Ποια είναι τα οφέλη αυτής της δραστηριότητας;

  • 🌟  Τα παιδιά αναπτύσσουν τη φαντασία και τη λεπτή τους κινητικότητα.
  • 🧠 Μαθαίνουν με βιωματικό τρόπο την ιστορία και τον πολιτισμό της Αρχαίας Ελλάδας.

  • 🤝 Συνεργάζονται και μοιράζονται ιδέες για τα σχέδια τους.

  • 🎭 Εξοικειώνονται με τις έννοιες της τέχνης και της μυθολογίας.





 Tip για δασκάλους: Καθώς παρουσιάζετε το θέμα, καλό είναι να φτιάξετε  χαρτονάκια με τα βασικά σημεία του πλαισίου-θεωρίας της δραστηριότητάς σας, για να τα δείξετε στα παιδιά, αλλά και να βοηθηθείτε και εσείς οι ίδιοι στην παρουσίαση. Αν θέλετε και έχετε τη δυνατότητα, μπορείτε να κάνετε και ένα ευφάνταστο PowerPoint με τη βασική θεωρία αλλά και εικόνες από αγγεία και σχέδια, ίσως και κάποιο βίντεο, κάτι τέτοιο θα τραβήξει  ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον των παιδιών!

2. Αρχιτεκτονική: Φτιάχνοντας τον Παρθενώνα 🏛️

 Στη συνέχεια, μάθαμε για τους δύο σημαντικούς ρυθμούς της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής, τον Δωρικό και τον Ιωνικό, με απλά λόγια και παραδείγματα. Τονίσαμε ότι τους συναντάμε στους κίονες διάφορων κτισμάτων, εξηγήσαμε τι είναι ένας «κίονας», και είδαμε πολλές φωτογραφίες για καλύτερη κατανόηση.  Πιο συγκεκριμένα:
  • ο Δωρικός ρυθμός, που καθιερώθηκε  από τους Δωριείς, είναι απλός, λιτός, αυστηρός και στιβαρός, δεν έχει βάση, και έχει ραβδώσεις, απλές κεφαλές χωρίς πολλά στολίδια.
  • ο Ιωνικός ρυθμός τώρα, που καθιερώθηκε με τη σειρά του από τους ΄Ιωνες, είναι αντίθετα πιο περίτεχνος, με καμπυλώδεις ραβδώσεις, έχει βάση και διακοσμημένο κιονόκρανο
Με απλά λόγια οι Δωρικοί κίονες είναι απλοί χωρίς διακοσμήσεις, μόνο με ραβδώσεις (κάθετες γραμμές ουσιαστικά) εν αντιθέσει με τους Ιωνικούς που είναι διακοσμημένοι και πιο περίπλοκοι.

 Εμείς λοιπόν αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα από τα πιο γνωστά κτίσματα της χώρας μας, που είναι δωρικού χαρακτήρα, τον Παρθενώνα. Προσθέσαμε για ένα πιο ευφάνταστο φόντοχρωματιστές λωρίδες γκοφρέ χαρτιού, και σχεδιάσαμε και κόψαμε τους δωρικούς κίονες, διακοσμώντας τους με απλές γραμμές (ραβδώσεις), όπως ακριβώς γίνεται στους δωρικούς ναούς.




Τα οφέλη για τα παιδιά:

  • 🏗️ Εξοικειώνονται με βασικές έννοιες της αρχιτεκτονικής και της ιστορίας.

  • 🎨 Αναπτύσσουν την καλλιτεχνική τους έκφραση και την δημιουργικότητα.

  • 🧩 Ενισχύουν την ομαδικότητα καθώς συνεργάζονται για να φτιάξουν την κατασκευή.

  • 🧠 Μαθαίνουν να παρατηρούν και να κατανοούν δομές γύρω τους.



 Tip για δασκάλους: Δημιουργήστε απλά χαρτονάκια με τα χαρακτηριστικά του κάθε ρυθμού και δείξτε τα στην τάξη. Επίσης κι εδώ, ένα PowerPoint με εικόνες ναών και στηλών μπορεί να βοηθήσει πολύ στην κατανόηση.

3. Ανασκαφές: Γίναμε Αρχαιολόγοι! 🕵️‍♂️

 Η πιο βιωματική δραστηριότητα, σαν επισφράγιση των γνώσεων θα έλεγα που λάβαμε από τις δύο προηγούμενες δραστηριότητες, ήταν αυτή που έγινε στο τέλος, στην οποία γίναμε… αρχαιολόγοι! Τα παιδιά ανακάλυψαν κομμάτια αγγείων τα οποία με υπομονή και συνεργασία  ένωσαν σαν παζλ!


 Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα χρειάζεται μία κάποια προετοιμασία απο τον παιδαγωγό, ώστε να είναι έτοιμη για εφαρμογή. Ως πρώτο βήμα, ετοίμασα δύο μεγάλα κουτιά γεμάτα με αλεύρι και κακάο ώστε να μοιάζουν ότι έχουν μέσα χώμα. Μετά πρόσθεσα διάφορα κλαδάκια, αυγουλάκια, πετρούλες, για να φαίνεται πιο αληθοφανής ο τόπος των ανασκαφών. Το πιο βασικό κομμάτι όμως είναι τα κομμάτια από πήλινα αγγεία που «κρύφτηκαν» μέσα στο χώμα. Για να δημιουργηθούν τα συγκεκριμένα, αρκεί να φτιάξουμε από πηλό που στεγνώνει με τον αέρα, δύο αγγειάκια, που θα τα σχεδιάσουμε με τη βοήθεια εκτυπωμένου πατρόν. Εγώ σε κάθε κουτί έβαλα από ένα αγγείο, δεν χρειάζονται παραπάνω γιατί μετά θα είναι χαοτικό. Πριν στεγνώσουν τα πήλινα αγγεία, θα κόψουμε το κάθε ένα σε όσα κομμάτια θέλουμε, ανάλογα και το μέγεθος που τους έχουμε δώσει. Θα αφήσουμε τα κομμάτια να στεγνώσουν και μετά θα τα βάψουμε, κάνοντας διάφορα σχεδιάκια που θα ενώνονται μεταξύ τους, με το κάθε κομμάτι να έχει μια συνέχεια με το άλλο. Καλό είναι να τα αριθμήσουμε από πίσω, για να βοηθηθούμε σε περίπτωση δυσκολίας. 



 Τώρα το καλύτερο κομμάτι: η ώρα της δράσης! Τα παιδιά αφού χωριστούν σε ομάδες των 2 ή 3 ατόμων, παίρνουν τα ξύλινα κουταλάκια τους για να «σκάψουν» μέσα στο χώμα και αρχίζουν με τα χοντρά πινέλα τους να «ξεσκονίζουν» προσεκτικά το χώμα από τα ευρήματά τους. Αντί για κουταλάκια, για καλύτερη αισθητηριακή εμπειρία, θα μπορούσαν να φορέσουν γαντάκια μιας χρήσεως, όπως περίπου και οι ανασκαφείς, και με τα χεράκια τους να ψάξουν στο χώμα. Με συνεργασία και υπομονή, καθώς πολλά κομμάτια έμοιαζαν μεταξύ τους και ήταν δύσκολο να τα συνθέσεις από την αρχή, τα παιδιά κατάφεραν εν τέλει να ενώσουν όλα τα κομμάτια και να φτιάξουν τα αρχαία αγγεία! 



 

 Ήταν πραγματικά μια μοναδική εμπειρία που μας έκανε να νιώσουμε πως ανακαλύπτουμε θησαυρούς από το παρελθόν!

Πώς βοηθάει τα παιδιά αυτή η εμπειρία;

  • 🔎 Αναπτύσσουν παρατηρητικότητα και  υπομονή.

  • 🤲 Εξασκούν τη λεπτή κινητικότητα και τον συντονισμό χεριού-ματιού.

  • 🤝 Μαθαίνουν την αξία της συνεργασίας και της ομαδικότητας.

  • 🧠 Κατανοούν μέσα από τη βιωματική μάθηση πώς δουλεύουν οι αρχαιολόγοι και τη σημασία της ανασκαφής.

Μια μικρή σημείωση: Αυτές οι δραστηριότητες δεν γίνονται φυσικά σε μία ή δύο διδακτικές ώρες! Εμείς αφιερώσαμε περίπου 1μισή με δυο ώρες για την κάθε μία, ώστε τα παιδιά να έχουν χρόνο να τις απολαύσουν και να τις κατανοήσουν καλά. Αυτό βέβαια εξαρτάται από το πρόγραμμα, τον αριθμό των παιδιών, την οργάνωση, το τόπο, το πλαίσιο των δραστηριοτήτων και άλλα πολλά.

 Με αυτές τις δραστηριότητες, τα παιδιά μαθαίνουν παίζοντας και δημιουργώντας, νιώθουν ζωντανά κομμάτια της ιστορίας και της τέχνης και αναπτύσσουν πολλές δεξιότητες που θα τους βοηθήσουν παντού! Ανυπομονώ να δω και τις δικές σας δημιουργίες και να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε μαζί με χαρά! 😊


Σχόλια