Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) μπορεί να κάνει τη μάθηση μια πραγματική πρόκληση, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους εκπαιδευτικούς. Το περιβάλλον παίζει τεράστιο ρόλο στη διαχείρισή της, κι ενώ στο σχολείο υπάρχει συχνά η πολύτιμη βοήθεια της παράλληλης στήριξης και του τμήματος ένταξης, στο φροντιστήριο απαιτούνται άλλες προσαρμογές ώστε το παιδί να συμμετέχει ενεργά και να αξιοποιεί τις δυνατότητές του.
🌼Στο Σχολείο: Η Δύναμη της Παράλληλης Στήριξης και του Τμήματος Ένταξης
Στο σχολείο, οι μαθητές με ΔΕΠΥ συχνά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, να οργανώσουν τις εργασίες τους ή να ελέγξουν την παρορμητικότητά τους. Η παράλληλη στήριξη βοηθά σημαντικά το παιδί μέσα στην τάξη, δίνοντάς του τις προσαρμογές που χρειάζεται για να μη χάνεται και να παρακολουθεί πιο αποτελεσματικά. Η καθοδήγηση μέσα από σύντομα ερωτήματα (π.χ « Ποιο είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουμε;»), η βοήθεια στη σημείωση των μαθημάτων της επόμενης μέρας (μπορεί να ακούγεται απλό, αλλά για τα παιδάκια με ΔΕΠΥ είναι από τις πιο δύσκολες αρμοδιότητές τους), και η συνεχής ανατροφοδότηση και επαναφορά της προσοχής του παιδιού είναι τόσο σημαντικές σε αυτή τη διαδικασία.
Το τμήμα ένταξης με τη σειρά του είναι ιδανικό για μαθητές που δυσκολεύονται παραπάνω σε μεγαλύτερες τάξεις και ωφελούνται από μια μικρότερη ομάδα, όπου ο ρυθμός προσαρμόζεται καλύτερα στις ανάγκες τους. Για παράδειγμα, μαθητές που στο κανονικό τμήμα δεν προλαβαίνουν να γράψουν τις ασκήσεις τους ή χάνουν την προσοχή τους όταν υπάρχει πολλή φασαρία, στο τμήμα ένταξης μπορούν να δουλέψουν σε πιο ήρεμο περιβάλλον και με περισσότερο χρόνο. Η επιλογή της παράλληλης στήριξης ή του τμήματος ένταξης εξαρτάται από την προσαρμογή του κάθε μαθητή.
Υπάρχουν σίγουρα αρκετές τεχνικές που βοηθούν το παιδί στη διατήρηση της συγκέντρωσής του στο πλαίσιο της τάξης. Τα χρωματιστά post it για να ξεχωρίζει τα σημαντικά σημεία, η όσο το δυνατόν γίνεται οργανωμένη τάξη, αλλά και το συμμαζεμένο θρανίο, με τα αναγκαία πράγματά του επάνω, βοηθούν στο να μην χαώνεται με τα πολλαπλά ερεθίσματα που λαμβάνει. Τέλος, η μέθοδος της χρονικής αντίστροφης μέτρησης (π.χ. «Έχεις 5 λεπτά να γράψεις ό,τι προλάβεις και μετά το συζητάμε μαζί») ή ακόμα και το να χωρίζεται η εργασία που του ανατίθενται σε μικρότερα βήματα, είναι κάποιες ακόμα αποτελεσματικές στρατηγικές. (Για περισσότερες τεχνικές βλ. το άρθρο μου «Πώς να βοηθήσω το παιδί μου να συγκεντρωθεί στη μελετη; Δοκιμασμένες ιδέες!»).
🌼Στο Φροντιστήριο: Ευελιξία και Διαμόρφωση του Μαθήματος
Στο φροντιστήριο το περιβάλλον είναι διαφορετικό. Εδώ τα μαθήματα είναι πιο εντατικά και ειδικά στη μελέτη συχνά υπάρχει περισσότερη πίεση για ολοκλήρωση εργασιών. Αν δεν υπάρχει η δυνατότητα ιδιαίτερου μαθήματος στο σπίτι—που κατά τη γνώμη μου και μέχρι τώρα εμπειρία μου, είναι η πιο αποδοτική μέθοδος σε αυτή την περίπτωση—τότε το μάθημα στο φροντιστήριο πρέπει να διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε ο μαθητής να μπορέσει κι εκεί να διατηρήσει την προσοχή και ενεργή συμμετοχή του.
Κι εδώ η εξατομίκευση της διδασκαλίας σε μικρότερες ομάδες αλλά και η διδασκαλία σε μικρές ενότητες είναι εξίσου σημαντικές. Ένα παιδί με ΔΕΠΥ θα δυσκολευτεί πολύ να συγκεντρωθεί σε ένα συνεχόμενο μάθημα ή μελέτη, ειδικά όταν όλα αυτά είναι συχνά πάνω από 1 ωρα. Αν όμως το μάθημα σπάσει σε μικρά κομμάτια των 15-20 λεπτών με ενδιάμεσα σύντομα διαλείμματα η προσοχή του θα διατηρηθεί πολύ καλύτερα.
Τα οπτικά και διαδραστικά εργαλεία επίσης κάνουν μεγάλη διαφορά. Ένας λευκοπίνακας όπου το παιδί μπορεί να σχεδιάζει τις απαντήσεις του αντί να γράφει κατεβατά, καρτέλες με λέξεις ορθογραφίας και με ερωτήσεις-απαντήσεις διαμορφωμένες στο μάθημα, ακόμα και απλά post-it με λέξεις-κλειδιά, μπορούν να βοηθήσουν τη μνήμη και τη συγκέντρωσή του. Φυσικά, βιντεάκια σχετικά με το μάθημα (ειδικά στο μάθημα της Ιστορίας για τα παιδάκια Δημοτικού υπάρχουν πολύ ενδιαφέροντα και διασκεδαστικά). Όπως ανέφερα και προηγουμένως, κάτι που τα παιδιά βρίσκουν ιδιαίτερα βοηθητικό και διασκεδαστικό είναι το παιχνίδι με το χρονόμετρο. Το ότι τους δίνεται ένας συγκεκριμένος χρόνος για να απαντήσουν σε μια ερώτηση ή να ολοκληρώσουν μια άσκηση, κάνει όλη τη διαδικασία πιο «παιχνιδιάρικη» και λιγότερη βαρετή. Βέβαια, υπάρχουν και μαθητές που αγχώνονται με το συγκεκριμένο παιχνίδι, σε αυτή τη περίπτωση εφαρμόζουμε κάτι διαφορετικό.
Επίσης, η θετική ενίσχυση παίζει τεράστιο ρόλο. Όταν ένας μαθητής με ΔΕΠΥ βλέπει τη βελτίωσή του, ακόμη και μέσα από μικρά επιτεύγματα, η αυτοπεποίθησή του αυξάνεται και είναι πιο πρόθυμος να συνεχίσει την προσπάθεια. Μια απλή φράση όπως «Μπράβο, σήμερα έγραψες δύο παραγράφους χωρίς να διακόψεις!» μπορεί να κάνει τη διαφορά. Τέλος, οι μικρές ανταμοιβές μέσα στο μάθημα, όπως ένα σύντομο διάλειμμα για κίνηση ή μια γρήγορη δραστηριότητα που του αρέσει, διατηρούν το κίνητρό του ζωντανό και κάνουν τη διαδικασία πιο ευχάριστη.
🌼Τι κρατάμε;
Η διαχείριση της ΔΕΠΥ στην τάξη δεν έχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους. Στο σχολείο, η παράλληλη στήριξη και το τμήμα ένταξης είναι πολύτιμοι σύμμαχοι, ενώ στο φροντιστήριο απαιτούνται πιο ευέλικτες μέθοδοι, όπως η προσαρμογή του τρόπου διδασκαλίας και η διατήρηση του ενδιαφέροντος με διαλείμματα και εναλλαγές δραστηριοτήτων. Το πιο σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι κάθε παιδί με ΔΕΠΥ είναι μοναδικό και έχει τις δικές του ανάγκες. Ως δάσκαλοι, η δουλειά μας είναι να προσαρμόσουμε τη διδασκαλία έτσι ώστε το κάθε παιδί να ανακαλύψει τον τρόπο που του ταιριάζει για να μάθει καλύτερα και πιο αποτελεσματικά.💛
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου